جنجال بر سر بودجه نهاد های تبلیغاتی بودجه نهادهای فرهنگی در سایر کشورها چگونه تامین می شود؟/ نهادهای دینی باید مستقل شوند

09 دی 1397
(0 رای‌ها)
نویسنده :  

هرسال پس از آنکه دولت، لایحه بودجه را به مجلس تقدیم می‌کند، بخشی از لایحه، حرف‌وحدیث ساز می‌شود و بسیاری از رسانه‌های داخلی و خارجی، بودجه دولتی برخی نهادهای فرهنگی و تبلیغی، مثل حوزه علمیه و سازمان تبلیغات را مورد انقاد و حمله قرار می‌دهند.


"درآمدهای نفتی در جیب نهادهای دینی"، "سهم نهادهای غیر پاسخگو از بودجه پیشنهادی"، "مقایسه بودجه نهادهای تبلیغی با نرخ بیکاری"، بخشی از تیترهایی است که هر سال پس از آنکه دولت لایحه بودجه را به مجلس تقدیم می‌کند، از طرف رسانه‌های داخلی و خارجی درباره بودجه نهادهای دینی-تبلیغی مطرح می‌شود.

اما این حجم از اعتراض و گلایه از کجا نشأت می‌گیرد؟
از مجموع نقدها می‌توان این‌گونه برداشت کرد که نحوه مدیریت و کیفیت خروجی نهادهای دینی- تبلیغی محور اصلی نقدها و تخریب‌ها است.

البته نمی‌شود از حق گذشت، بخشی از این نقدها موجه‌اند، برای مثال مسئله روزآمد کردن گزاره‌های دین، توسعه تفکر دینی در علوم مختلف از جمله اقتصاد، روانشناسی یا علوم اجتماعی، تحول علوم انسانی و پاسخگویی به سؤالات فکری و فلسفی جوانان، ازجمله مشکلاتی هستند که حوزه علمیه و دیگر نهادهای تبلیغی با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

گرچه امروز این نهادها منکر ضعف‌های خود نیستند و درصدد تغییر و تحول اوضاع برآمده‌اند، ولی هنوز ما به نقطه ایده‌آل نرسیده‌ایم.

نهادهای دینی فقط نقص و ضعف ندارند!

بین نقد و تخریب مرز بسیار باریکی وجود دارد. کسی که نقد می‌کند، هم دستاوردها و پیروزی‌ها را می‌بیند و هم دردها و مشکلات را به‌ نقد می‌کشد. نهادهای دینی کشور در کنار همه نقدهایی که به آن وارد است، موفقیت‌هایی هم داشته که سبب واکنش رسانه‌های معاند شده و آن‌ها را به هر اقدام تخریبی علیه جمهوری اسلامی وا‌داشته است.

مراکز اسلامی خارج از کشور و تشکیل حلقه‌های اسلامی و شیعی از دیگر دستاوردهای نهادهای دینی‌اند که در کشورهای اروپایی تمایل به اسلام و ایران اسلامی را افزایش داده است.


یکی از موفقیت‌های حوزه علمیه و نهادهای مرتبط با آن نظیر جامعه المصطفی، تربیت نیروهای مبلغی است که امروز صدای گویای تفکر شیعی در جهان شده‌اند و نفوذ فرهنگی ما در کشورهای مختلف به‌خصوص در کشورهای منطقه را تقویت می‌کنند.

سید حسن نصرالله در لبنان، عیسی قاسم در بحرین، شیخ زکزاکی در نیجریه، باقر نمر النمر در عربستان و امروز جنبش حشدالشعبی در عراق، از نمونه‌های شاخص نفوذ تفکر شیعی در کشورهای مختلف است. شاید بپرسید که این نفوذ فرهنگی و عقیدتی کدام یک از دردهای ما را درمان می‌کند؟

یکی از دستاوردهای این نفوذ فرهنگی، امنیتی است که حتی با حضور داعش در منطقه خدشه‌دار نشد. فعالیت نظامی و حضور نیروهای ایرانی در صف اول مبارزه با داعش، بدون آماده بودن بسترهای فرهنگی فراهم نمی‌شد و نیرو‌های بسیج مردمی شیعی و سنی که امروز در عراق به جنبشی فعال علیه تروریسم تبدیل شده‌اند، محصول تلاش حوزه‌های ایران و عراق است که فعالیت آن‌ها امنیت ایران را هم تضمین می‌کند.

همچنین مراکز اسلامی خارج از کشور و تشکیل حلقه‌های اسلامی و شیعی از دیگر دستاوردهای نهادهای دینی‌اند که در کشورهای اروپایی تمایل به اسلام و ایران اسلامی را افزایش داده است.

آیا فقط ما برای نهادهای دینی و تبلیغی هزینه می‌کنیم؟ 

اگر بخواهیم نگاه دقیق‌تری به مسئله تخصیص بودجه به نهادهای تبلیغاتی داشته باشیم، باید به این سؤالات پاسخ دهیم که آیا این هزینه کردن‌ها امری منطقی و مرسوم است و یا فقط ما در دنیا به نهادهای دینی و تبلیغی بودجه اختصاص می‌دهیم؟

باید مطالبه منطقی و منصفانه ما این باشد که هم گردش مالی این نهادها شفاف‌تر شود و هم اینکه از ظرفیت‌ها و سرمایه‌های خود به گونه‌ای استفاده کنند که به‌مرور زمان بی‌نیاز از بودجه دولتی شوند.


نمونه مشابه حوزه‌های علمیه، واتیکان، دستگاه پاپ و کلیساهای کاتولیک هستند که از طریق زکات سالیانه مسیحیان و کمک کشورهای مختلف اداره می‌شوند.[1] بی‌بی‌سی سال 2007 در گزارشی کمک‌های کشورهای مختلف ازجمله آمریکا، ایتالیا، آلمان و... را نزدیک به هشتاد میلیون پوند اعلام کرد.[2]

صدها اتاق فکر و رسانه‌های ماهواره‌ای پرهزینه، از دیگر نمونه‌های مصارف دولت‌های غربی برای ترویج و تبلیغ فکر و اندیشه خود و مبارزه با جریان‌های مخالف است که جز با تامین بودجه های کلان محقق نمی شود.

مرکز تحقیقات کنگره آمریکا با عنوان «ایران، امنیت خلیج (فارس) و سیاست آمریکا»، به برخی از بودجه‌های «ارتقای دموکراسی برای ایران» از سال 2004 تا کنون پرداخته که نشان می‌دهد بیش از 408 میلیون دلار در این رابطه هزینه شده است که بودجه سرویس فارسی "صدای آمریکا" و "رادیو فردا" نیز از همین بخش تأمین می‌شود.[3]

ساز و کار تامین مالی امور فرهنگی در کشورهای غربی

در خصوص نحوه تأمین مالی امور فرهنگی، رسانه‌ای و تبلیغی کشورهای غربی، با دکتر توحید عزیزی دانش آموخته دانشگاه براندایس آمریکا  گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید؛

او معتقد است اگر در بودجه کشورهای غربی جست‌وجو کنیم، شاید به بند خاصی درباره بودجه فرهنگی برنخوریم، ولی ممکن است آن‌ها برای فعالیت های فکری و فرهنگی خود، از ردیف بودجه وزارت امور خارجه یا وزارت های دیگر استفاده کنند و یا مثلا یک سناتور بیاید در جایی هزینه کند.

هزینه نهادهایی با نام پیشبرد دموکراسی، صنعت حقوق بشر و... در حقیقت بودجه فرهنگی محسوب می‌شود، اما ممکن است در بودجه فرهنگی رسمی، بند خاصی درباره آن‌ها نداشته باشد.

خیلی از فعالیت‌های رسانه‌ای که این‌ها انجام می‌دهند طبیعتاً باید یک بودجه پشت آن باشد؛ گرچه قسمت عمده مخارج از بودجه دولتی تأمین نمی‌شود، ولی کمک‌های مالی دولت آمریکا معمولاً غیرمستقیم است و از سیستم خاص داخلی آمریکا مثل ابرشرکت‌ ها و کمپین‌ها تأمین می‌شود.

خیلی وقت‌ها بودجه‌ای که برای ارتش و امور نظامی تعریف می‌کنند، فقط به ساخت تجهیزات نظامی یا هزینه جنگ‌های آمریکا محدود نمی‌شود و بسیاری از تحقیقات مختلف مثلاً درزمینه سایبر را ارتش از بودجه‌ی مصوب خودش حمایت می‌کند.

توحید عزیزی


نکته قابل توجه این است که آن‌ها برعکس ما ابایی ندارند از اینکه اعلام کنند ما می‌خواهیم اندیشه و سبک زندگی خود را صادر کنیم.

دهه هفتاد و هشتاد، در کشور ما عده‌ای کاسه چه کنم دست گرفته بودند که چرا ما باید انقلابمان را صادر کنیم و تلاششان را می‌کردند که خدایی نکرده انقلابمان صادر نشود.

اما آن‌ها این دیدگاه و دغدغه را ندارند و هیچ مشکلی ندارند که چه به لحاظ نظامی و چه به لحاظ فرهنگی در کشورهای دیگر دخالت کنند و برای آن هزینه کنند و به اهداف خود برسند.

می‌گویند ما می‌خواهیم دموکراسی، آزادی و لیبرالیسم را صادر کنیم، اما منظورشان از دموکراسی همان مدل حکومتی خودشان است. و این برای مردمشان پذیرفته شده است.

نهادهای دینی به سمت استقلال مالی بروند

بنابر گفته‌های توحید عزیزی دولت‌های غربی مثل ما رو بازی نمی‌کنند و در ردیف بودجه رسمی و دولتی خود حرفی از اقدامات ایدئوژیک و تبلیغی-رسانه ای خود به میان نمی‌آورند.

گرچه در موضوع بودجه نهادهای دینی خیلی بزرگ‌نمایی می‌شود و شاید مثلاً کل بودجه حوزه به‌اندازه دانشگاه تهران هم نباشد و یا بخشی از بودجه مرکز خدمات به جهت بیمه طلاب به دولت برگردد و یا اصلاً بخشی از بودجه وصول نشود، اما با همه این قیدها، باید نهادهای دینی به سمتی بروند که تمام نیازهای خودشان را تأمین کنند و همان‌گونه که در گذشته حوزه مستقل از حکومت‌ها بوده، امروز هم متکی به مردم و بخش‌های خصوصی باشد.

بسیاری از نهادهای دینی و تبلیغاتی ظرفیت این را دارند که حتی درآمدزایی کنند و اصلاً نیازی به بودجه‌های دولتی نداشته باشند. بنابراین باید مطالبه منطقی و منصفانه ما این باشد که هم گردش مالی این نهادها شفاف‌تر شود و هم اینکه از ظرفیت‌ها و سرمایه‌های خود به گونه‌ای استفاده کنند که به‌مرور زمان بی‌نیاز از بودجه دولتی شوند.    

پی‌نوشت‌ها:
[1]مقایسه سازمان روحانیت کاتولیک و تشیع/بی بی سی
[2]تضعیف ارزش دلار از درآمد واتیکان کم کرد/بی بی سی
[3]هزینه صدها میلیون دلاری دولت‌های آمریکا برای براندازی در ایران+جدول/خبرگزاری فارس
 

540 بازدیدها
سید حبیب نوری

مهندس سید حبیب نوری،دانش آموخته رشته مهندسی فناوری اطلاعات و کارشناس ارشد سیستم های اطلاعاتی پیشرفته

طراحی،مدیریت و پشتیبانی تبیان اداره کل تبلیغات اسلامی استان فارس

 

آدرس : جمهوری اسلامی ایران،فارس،شیراز
میدان امام حسین(ع) - کوچه مهدیه
اداره کل تبلیغات اسلامی استان فارس
واحد تبیان

کد پستی : 7135715641

تلفن :   داخلی189 - 32350533

دورنگار : 32359961

پست الکترونیک : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

سید حبیب نوری - 09171494921

 

 

 

 

بالا
ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده میکنیم.ادامه استفاده شما از کوکی ها نشان رضایت شماست. جزئیات بیشتر...